Kennisbank
Betrouwbare, herleidbare juridische kennis
In de REZA Legal kennisbank vindt u gestructureerde juridische kennis over AI, privacy en digitale verplichtingen: elk onderwerp voorzien van een primaire bron, een duidelijke rechtsvraag en de betekenis voor uw dagelijkse praktijk.
Wat er deze week veranderde
Elke maandag toetsen wij wet- en regelgeving, officiële guidance en rechtspraak rond AI en privacy op wijzigingen. Laatste toets: 23 september 2026.
NieuwAI-verordening · geldig vanaf 27 juli 2026
De hoog-risicoregels van de AI-verordening gelden later: vanaf 2 december 2027
- De verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico (hoofdstuk III, afdelingen 1, 2 en 3) gelden vanaf 2 december 2027 voor systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III als hoog risico zijn aangemerkt, en vanaf 2 augustus 2028 voor systemen op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I. De oorspronkelijke datum was 2 augustus 2026.
- Aanbieders van AI-systemen die synthetische audio-, beeld-, video- of tekstinhoud genereren en vóór 2 augustus 2026 in de handel zijn gebracht, moeten uiterlijk op 2 december 2026 aan de markeringsplicht van artikel 50, lid 2, voldoen.
- Artikel 4 (AI-geletterdheid) is herschreven: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen. De verplichting houdt uitdrukkelijk niet in dat zij een bepaald niveau van AI-geletterdheid moeten waarborgen.
- Er komen twee nieuwe verboden praktijken bij in artikel 5 (onder meer het genereren of manipuleren van realistisch intiem beeldmateriaal van een identificeerbare persoon zonder uitdrukkelijke toestemming); die gelden vanaf 2 december 2026.
“hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, van toepassing met ingang van: i) 2 december 2027 voor wat betreft AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III als AI-systemen met een hoog risico zijn aangemerkt, en ii) 2 augustus 2028 voor wat betreft AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I als AI-systemen met een hoog risico zijn aangemerkt.”Verordening (EU) 2026/1744 (digitale omnibus inzake AI), Publicatieblad L-serie 2026/1744 van 24 juli 2026, Artikel 1, punt 40 (wijziging van artikel 113 AI-verordening); artikel 1, punt 39 (nieuw artikel 111, lid 4); artikel 1, punt 5 (nieuw artikel 4); artikel 4 (inwerkingtreding)
Wat dit betekent
Organisaties die AI inzetten voor bijvoorbeeld werving, selectie of personeelsbeoordeling (bijlage III) hebben meer tijd dan tot voor kort werd aangenomen, maar de verplichtingen zelf zijn niet geschrapt. Wie nu een systeem inkoopt dat na 2 december 2027 nog in gebruik is, koopt in feite al onder de hoog-risicoregels in.
Wat u nu kunt doen
Neem in contracten met AI-leveranciers nu al afspraken op over technische documentatie, logging en menselijk toezicht voor de periode na 2 december 2027. Controleer daarnaast of uw chatbot of voice-agent vandaag al meldt dat het om AI gaat; die verplichting geldt nu.
Nuance: Het uitstel geldt voor de hoog-risicoverplichtingen, niet voor de transparantieverplichtingen van artikel 50: die gelden sinds 2 augustus 2026. De Nederlandse Uitvoeringswet AI-verordening, die het toezicht regelt, is nog niet in werking. Hoe het uitstel uitwerkt voor een concreet systeem dat al in gebruik is, hangt ook af van artikel 111, lid 2 (aanzienlijke wijzigingen) en vraagt een beoordeling per geval.
Primaire bron ↗Gecontroleerd op 23 september 2026
AVG & Toezicht · geldig vanaf 1 september 2026
Sancties van de Autoriteit Persoonsgegevens worden voortaan openbaar gemaakt
- De Autoriteit Persoonsgegevens maakt een beschikking waarmee zij een bestuurlijke sanctie oplegt openbaar. Openbaarmaking is de regel, niet de uitzondering; alleen artikel 5.1, eerste, tweede en vijfde lid van de Wet open overheid kan eraan in de weg staan.
- Openbaarmaking gebeurt niet eerder dan tien werkdagen na de dag waarop de beschikking aan de overtreder bekend is gemaakt.
- Die termijn vervalt als de overtreder de beschikking zelf openbaar heeft gemaakt of heeft laten weten geen bedenkingen te hebben tegen eerdere openbaarmaking.
- Wordt om een voorlopige voorziening gevraagd (artikel 8:81 Awb), dan wordt de openbaarmaking opgeschort tot de voorzieningenrechter uitspraak heeft gedaan of het verzoek is ingetrokken.
- Hetzelfde geldt voor een beslissing op bezwaar die strekt tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie.
“De openbaarmaking van de beschikking geschiedt niet eerder dan nadat tien werkdagen zijn verstreken na de dag waarop de beschikking aan de overtreder bekend is gemaakt.”Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG), Artikel 21b, geldende versie vanaf 1 september 2026
Wat dit betekent
Een sanctie van de Autoriteit Persoonsgegevens is niet langer alleen een financieel en juridisch probleem, maar ook een publiek feit. Tussen de bekendmaking aan uw organisatie en de publicatie zitten in de regel tien werkdagen: dat is het venster waarin bezwaar, een voorlopige voorziening en de communicatie naar klanten en medewerkers moeten worden voorbereid.
Wat u nu kunt doen
Leg vast wie binnen uw organisatie een brief van de Autoriteit Persoonsgegevens als eerste ziet en wie er dezelfde dag over wordt geïnformeerd. Tien werkdagen is kort als de beslissing over een voorlopige voorziening nog genomen moet worden.
Nuance: Het artikel gaat over openbaarmaking door de toezichthouder, niet over de vraag wanneer een sanctie wordt opgelegd of hoe hoog die is. Wat de Wet open overheid precies uitsluit, wordt per geval beoordeeld; het artikel geeft daar geen vaste lijst voor.
Primaire bron ↗Gecontroleerd op 13 september 2026
Kwaliteitsstandaard
Waar elk record aan voldoet
Elke toevoeging aan de kennisbank wordt getoetst aan zes vaste kwaliteitseisen, zodat u kunt nagaan waarop een record is gebaseerd en wanneer het is gecontroleerd.
Primaire bron
Elk record verwijst naar de oorspronkelijke wet, verordening of richtsnoer; niet naar een samenvatting van een samenvatting.
Herleidbaarheid
Klikbare bronverwijzingen, zodat een claim in één klik te controleren is.
Geordend per onderwerp
Records zijn ingedeeld in onderwerpclusters, zodat u gericht kunt zoeken in plaats van alleen te bladeren.
Heldere juridische duiding
Rechtsvraag en kernantwoord, zonder onnodig jargon.
Praktische betekenis
Wat een onderwerp concreet betekent voor een ondernemer, en wat die er nu mee moet.
Laatste controledatum
Zichtbaar wanneer een record voor het laatst is gecontroleerd; recht rondom AI verandert snel.
Toegang tot de database
Waar u de kennisbank vindt
De kennisbank draait als zelfstandige applicatie naast deze website. Daardoor kunnen de records onafhankelijk worden uitgebreid en blijft de database snel doorzoekbaar.
Vervolgstap
Van algemene regel naar uw eigen praktijk
Een record in de kennisbank geeft het juridische kader. Hebt u een concrete situatie waarin u wilt weten hoe de wet op uw organisatie van toepassing is? Doe dan de Recht & AI Reality Scan voor een eerste beeld, en bespreek de uitslag daarna met een jurist.